Aktualności

Przegląd rynku energetycznego 03.01.2019

W pierwszych dniach 2019 roku możemy stwierdzić, że nastroje na światowych rynkach balansują pomiędzy niepewnością, a utratą wiary w perspektywy dalszego rozwoju. Informacje potwierdzające taki stan płyną zarówno ze strony ankietowanych przez BoAML managerów zarządzających największymi funduszami inwestycyjnymi, jak również bezpośrednio z różnych obszarów rynku. 

1. Ropa naftowa

Czerwień i panika – to prawdopodobnie najlepsze słowa określające końcówkę roku 2018 na rynkach. 18 grudnia indeks SP500 po przebiciu swojego rocznego minimum rozpoczął niezwykle dynamiczną podróż w rejony, w których znajdował się ostatni raz w pierwszym kwartale 2017 roku, a więc w okolice 2360 punktów (rys. 1). Tak silna wyprzedaż, nierozerwalnie związana ze zrostem zmienności (rys. 2) bezpośrednio przełożyła się na zachowanie cen ropy naftowej, która po raz kolejny znalazła się pod presją coraz gorszych oczekiwań wobec przyszłego popytu (rys. 3). Spoglądając na opisywane powyżej notowania, łatwo można zauważyć, że wykres ropy naftowej pod koniec roku był bliskim odwzorowaniem notowań amerykańskiego indeksu giełdowego.

Rysunek 1. Notowania indeksu SP500.

Źródło: tradingview

Rysunek 2. VIX – indeks zmienności implikowanej z opcji na SP500 (zmienność zannualizowana).

Źródło: tradingview

Rysunek 3. Notowania ropy typu Brent w kontrakcie Month Ahead.

Źródło: Montel

Fatalne nastroje napędzane były coraz słabszymi odczytami wskaźników PMI[1] zarówno w Europie, jak i Azji. Pierwszy raz od 2016r. indeks obliczany dla przemysłu chińskiego spadł poniżej 50 punktów, potwierdzając oczekiwane pogorszenie nastrojów w Państwie Środka. W Europie odczyty wskazujące na pogorszenie się sentymentu w przemyśle odnotowano we Francji (49,7), Czechach (49,7), Włoszech (49,2) oraz w Polsce (47,6). Warto zwrócić uwagę, że polskie PMI były jednymi z najniższych w regionie. Wśród publikowanych danych, niższe wartości odnotowano tylko w Turcji (44,2). Ponadto, przeprowadzane przez Bank of America Merrill Lynch comiesięczne badanie opinii managerów zarządzających aktywami (BAML survey) wskazało, iż od 10 lat inwestorzy nie wykazywali tak pesymistycznego nastawienie wobec perspektyw gospodarczych jak obecnie. Dodatkowo, w badaniu wskazano, że akcje największych amerykańskich oraz chińskich spółek technologicznych przestały być najbardziej popularnym kierunkiem inwestycyjnym. Na dzień 13 grudnia liderem w tym zakresie stał się dolar amerykański. Potwierdzeniem pesymistycznych nastrojów był również największy od 2001 roku napływ kapitału na amerykański rynek obligacji rządowych. Wyraźnie wskazuje to na ucieczkę inwestorów w stronę aktywów traktowanych jako bezpieczna przystań dla kapitału. Niemal połowa respondentów w badaniu BAML wskazała również, że poziom zadłużenia spółek notowanych na amerykańskiej giełdzie jest niebezpiecznie wysoki. Tłumaczy to więc zawirowania rynkowe pojawiające się wraz napływającymi informacjami na temat polityki monetarnej FED.

W ostatnim numerze newslettera wskazywaliśmy, iż wypowiedzi prezesa FED oraz rozbieżności w komunikatach płynących z amerykańskiego banku centralnego doprowadziły do znaczącej redukcji oczekiwań na temat możliwych podwyżek stóp procentowych. Na dzień 2 stycznia 2019 roku oczekiwania te są jeszcze gorsze. Krzywa dochodowości nieustannie podąża w stronę całkowitego wypłaszczenia będącego zapowiedzią recesji (rys. 4), a rozkład prawdopodobieństwa zmiany stóp procentowych (oszacowany na podstawie notowań kontraktów futures na stopę overnight banku centralnego – rys. 10) wskazuje, że rynek sukcesywnie traci wiarę w kolejne podwyżki stóp procentowych. W odbudowywaniu nastrojów nie pomagają również napływające z USA nieoficjalne pogłoski informujące, że prezydent Donald Trump prowadzi działania zmierzające do usunięcia prezesa FED ze stanowiska. Trudno sobie nawet wyobrazić z jakimi konsekwencjami wiązałaby się taka decyzja. Bez wątpienia byłby to cios zadany w amerykański system wartości oraz w swego rodzaju macierz instytucjonalną, wokół której funkcjonuje światowy rynek finansowy.

Rysunek 4. Spread pomiędzy 10-letnimi (T-Note) a 3-miesięcznymi (T-Bill) amerykańskimi instrumentami dłużnymi.

Źródło: Thomson Reuters

Rysunek 5. Oczekiwana efektywna stopa procentowa overnight w USA po lipcowym posiedzeniu FOMC (2019-07-31) – spadek oczekiwanej indykatywnej efektywnej stopy jest tożsamy ze spadkiem prawdopodobieństwa podwyżki stóp procentowych.

Źródło: Thomson Reuters

Opisywana już wcześniej korekta na rynku ropy naftowej doprowadziła notowania WTI w granice 42-46 USD/bbl. Wraz ze zbliżaniem do tego poziomu na rynek zaczęła napływać coraz większa ilość informacji wskazujących, że kolejne spółki wydobywcze rozważają zmniejsze swoich nakładów inwestycyjnych oraz planów wydobywczych w 2019 roku. Przykładem mogą być podmioty tj. Parsley Energy Inc. i Diamondback Energy Inc. działające na terenie zachodniego Teksasu. Niebezpieczne zbliżenie się cen do poziomów krytycznych z punktu widzenia dalszych inwestycji wydobywczych w USA było jedną z przyczyn odbicia się notowań od ostatnich minimów, które zasilone zostało koretką wzrostową na rynku akcji. Analiza ruchomych wskaźników korelacji zmian procentowych notowań indeksu SP500 oraz ropy naftowej potwierdza, że koniec roku 2018 charakteryzował się ponownym nasileniem obaw o popytową stronę rynku ropy naftowej (silny wzrost korelacji pomiędzy zmianami cen zamknięcia). Warto również zwrocić uwagę na wartości wskaźników korelacji w październiku. Nasze szacunki potwierdzają panujące na rynku przekonanie, że ostatnie spadki cen ropy spodowodane były przede wszystkim naglą zmianą sentymentu na globalnym rynku, a tym samym przeszacowaniem perspektyw przyszłego popytu. Zakładając niezmienność czynników popytowych wpływających na rynek ropy, oczekujemy, iż z perspektywy  podaży na chwilę obecną ryzyko może mieć bardziej prowzrostowy charakter. Wynika to z kilku założeń. Po pierwsze w maju kończy się przedłużony przez Donalda Trumpa okres zwolnień z ograniczeń sankcyjnych. Ceny ropy oscylujące wokół 50 USD/bbl mogą zachęcić prezydenta do bardziej restrykcyjnych ruchów wobec Iranu. Dodatkowo, od początku 2019 roku fizyczna strona rynku zacznie odczuwać skutki porozumienia OPEC+ o zmniejszeniu wydobycia. Co więcej, S&P Global Platts podaje, że już grudniowe dane wskazują na redukcję podaży ze strony Arabii Saudyjskiej. Na podstawie przeprowodzonych analiz stwierdzono, że w ostatnim miesiącu eksport z tego państwa spadł o ponad 600 tys. b/d. Nie bez znaczenia pozostaje też kwestia wyborów prezydenckich w Nigerii. Obecnym władzom udaje się stabilizować sytuację w delcie Nigru, gdzie od lat toczy się walka wielu ugrupowań partyzanckich z władzami oraz zagranicznymi koncernami. Relatywne uspokojenie sytuacji pozwoliło Nigerii w sposób względnie stabilny dostarczać na rynek pożądaną ilość ropy naftowej. Jeżeli jednak nadchodzące wybory poskutkują nową falą ataków na infrastrukturę wydobywczo-przesyłową, to rynek może doświadczyć skoskowej redukcji podaży.

Rysunek 6. Ruchome współczynniki korelacji liniowej oszacowane dla procentowych zmian kwotowań indeksu SP500 oraz kontraktu Month Ahead dla ropy typu Brent.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Thomson Reuters

2. Rynek gazu i surowców powiązanych

Rynek gazu pozostaje pod dominującym wpływem prognoz meteorologicznych. Utrzymywanie się szacowanych temperatur powyżej wieloletniej średniej lub na poziomie średniej wraz z przemijaniem kolejnych miesięcy zimowych wywiera presję spadkową na ceny poprzez gaz pozostający w magazynach na kolejne okresy. Jednak oscylowanie notowań uprawnień do emisji dwutlenku węgla w pobliżu szczytu z września 2018 roku, wraz z utrzymującymi się obawami, że i tym razem temperatura w lutym i w marcu może spaść do historycznie niskich poziomów, powoduje silną reaktywność na wszelkie zmiany w publikowanych prognozach. Dodatkowym czynnikiem, który przyczynił się do spadku cen gazu w Europie, był spadek cen w Azji oraz silna redukcja spreadu pomiędzy azjatyckim rynkiem LNG, a europejskimi rynkami. Doprowadziła ona do przekierowania części dostaw spotowych z Azji do Europy, zwiększając krańcową podaż gazu na naszym kontynencie. Rynki europejskie stały się szczególnie korzystne dla dostaw LNG z Rosji oraz USA. Dla dostaw rosyjskiego LNG z półwyspu Jamał różnice w wartościach netbacks w zależności od punktu dostawy sięgają obecnie ponad 1 USD/MMBTU na korzyść rynków europejskich. W przypadku dostaw z amerykańskich terminali (Sabine Pass oraz US Cove Point) różnice mogą zbliżać się do ok. 0,80 USD/MMBTU. W ostatnich dniach grudnia odnotowaliśmy niewielki wzrost cen azjatyckiego LNG względem hubów europejskich. Jeżeli ta tendencja będzie się utrzymywać, to presja spadkowa na ceny w Europie powodowana tym czynnikiem zacznie słabnąć.

Rysunek 7. Spready (USD/MMBTU) pomiędzy azjatyckim rynkiem spot LNG, a europejskim oraz amerykańskimi cenami gazu w kontrakcie month ahead.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Thomson Reuters

 Rysunek 8. Notowania kontraktu Month Ahead TTF (February 2019).

Źródło: Montel

Rysunek 9. Notowania kontraktu terminowego na uprawnienia do emisji dwutlenku węgla z dostawą w grudniu 2019 roku.

Źródło: Montel

Rysunek 10. Rozkład  prawdopodobieństwa zmiany stóp procentowych przez FOMC.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Thomson Reuters

[1] PMI – wskaźnik aktywności finansowej odzwierciedlający aktywność managerów odpowiedzialnych za zakupy dóbr i usług. Przy obliczaniu brane pod uwagę są m.in.: stan produkcji przemysłowej, koszty oraz rezultaty prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to wskaźnik wyprzedzający obliczany dla kluczowych sektorów w gospodarce. Wartości powyżej 50 pkt wskazują, iż większość ankietowanych managerów pozytywnie ocenia perspektywy w swoim sektorze. Poniżej tego progu, wskazują na nadchodzące spowolnienie gospodarcze.

ONICO Energia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. nie ponosi żadnej odpowiedzialności wynikającej z użycia i zastosowania się do zamieszczonych w niniejszym Przeglądzie materiałów i informacji. Celem Przeglądu jest wyłącznie prezentacja historycznych danych. Materiały i informacje przedstawione w Przeglądzie zamieszczone są jedynie w celu informacyjnym. Nie stanowią one analiz finansowych, doradztwa, porady inwestycyjnej, porady prawnej, księgowej ani żadnej innej porady profesjonalnej. Potencjalni inwestorzy są całkowicie odpowiedzialni za dokonywanie własnych, niezależnych ocen i analiz produktów, inwestycji i transakcji i nie powinni polegać na informacjach zawartych w niniejszym Przeglądzie jak na poradach inwestycyjnych lub innych poradach profesjonalnych.

 Tekst i opracowanie:

Seweryn Niesporek

Zapraszamy do kontaktu

Spółka wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000418005 Kapitał zakładowy w całości opłacony, w wysokości 2 000 000 zł.
Wszelkie prawa zastrzeżone