Aktualności

Przegląd rynku energetycznego 16.05.2019

Ostatni miesiąc był na rynkach wyraźnym pokazem sił jakie dzierżą w swoich rękach przywódcy dwóch największych gospodarek na świecie. Geopolityczne salwy wybrzmiewające zarówno z Zachodu jak i Wschodu napędzały zmienność na rynku, dzień po dniu zmieniając oczekiwania traderów. Być może po upływie kilku miesięcy będziemy mogli stwierdzić, że kwiecień 2019 roku wprowadził świat w nowy okres tarć geopolitycznych. 

1. Ropa naftowa

Przełom kwietnia i maja można bez wątpienia uznać za wyróżniający się na tle poprzednich miesięcy pod względem wpływu prezydenta Donalda Trumpa na notowania światowych rynków. Zarówno decyzja o zakończeniu okresu zwolnień z sankcji za import irańskiej ropy, jak również podniesienie stawek taryfowych na import produktów z Chin rozchwiały notowania surowców oraz aktywów finansowych. Podjęte decyzje zaskoczyły większość uczestników nastawionych pozytywnie w kwestii rozmów handlowych pomiędzy USA i Chinami, a także – o czym wspominaliśmy w ostatnim numerze newslettera – doprowadziły do „wypchnięcia” rynku poza poziom chwilowej równowagi. Zaledwie w trakcie 8 dni sen o globalnych kompromisach został przynajmniej chwilowo przerwany. Swego rodzaju obrazem zaskoczenia wywołanego przez prezydenta USA jest analiza częstości wyszukiwania w przeglądarce Google zwrotów związanych z opisywanymi wydarzeniami.
Na podstawie wykresów nr 1 oraz 2 można zauważyć skalę tego zjawiska. Bezpośrednio widać to także na wykresie notowań ropy naftowej. Pierwszy znaczący ruch z 22 kwietnia, będący skutkiem decyzji w sprawie Iranu, zostaje stłumiony 26 kwietnia. Wśród przyczyn korekty można wymienić m.in. tweet prezydenta o potrzebie zwiększenia wydobycia przez OPEC, informację o gotowości Iraku do pokrycia braków dostaw będących wynikiem zakończenia okresu przejściowego w polityce sankcyjnej, a także zamykanie rekordowo długiej pozycji przez instytucje finansowe. W kolejnych dniach główną rolę odegrały dane o zapasach w USA. W opublikowanych przez EIA 1 maja danych o zapasach ropy naftowej wskazano na ich wzrost o niemal 10 mln baryłek. Wartość ta była zaskoczeniem dla rynku, który oczekiwał wzrostu zapasów o niespełna 1,5 mln. Po kilku dniach dane związane bezpośrednio z obecną sytuacją na rynku ropy ustąpiły miejsca informacjom dotyczącym kolejnych ruchów w amerykańsko-chińskiej wojnie handlowej. W niedzielę, 5 maja Donald Trump ogłosił, iż zamierza podnieść obowiązujące taryfy do 25% na import chińskich towarów o łącznej wartości 200 mld USD. Zaznaczył także, że dodatkowe 325 mld USD może zostać obłożone taryfami w najbliższym czasie. W ten sposób prezydent pogłębił ruch spadkowy na ropie oraz doprowadził do głębokiej przeceny na rynkach akcji. Kierunek spadkowy został wzmocniony przez deklarację płynącą z Chin o zamiarze wprowadzenia taryf odwetowych od początku czerwca, w tym na import amerykańskiego LNG. Wizja ponownej eskalacji konfliktu amerykańsko-chińskiego przeważyła prowzrostowe informacje docierające z Bliskiego Wschodu oraz z Wenezueli gdzie sytuacja zmierza w stronę siłowego obalenia ciągle urzędującego prezydenta. Tak niejednorodna mieszanka informacji skutkuje potężną zmiennością rynkową. Paliwem dla niej staje się także coraz bardziej napięta sytuacja na Bliskim Wschodzie. Iran dotknięty politycznie i gospodarczo decyzjami USA[1] grozi oficjalnym wycofaniem się z porozumienia nuklearnego, którego ciągle jest oficjalnym uczestnikiem. Deklaruje również prowadzenie działania mających na celu omijanie amerykańskich sankcji poprzez intensywny handel na czarnym rynku. W tym przypadku należy jednak zaznaczyć, że skala tego zjawiska będzie relatywnie niewielka w porównaniu do skali eksportu sprzed okresu sankcji. W kontekście potencjalnych aspiracji nuklearnych Iranu, trudno jest ocenić na ile groźby wznowienia programu wzbogacania uranu są realne, a na ile są próbą skłonienia członków nadal respektujących porozumienie nuklearne (Unia Europejska, Rosja, Chiny) do konfrontacji ze Stanami Zjednoczonymi w celu złagodzenia obecnej polityki. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż w Irańskiej polityce Fatwa[2] przeciwko broni masowego rażenie obecna jest już nieoficjalnie od 1990 roku. Jej oficjalnym potwierdzeniem na arenie międzynarodowej było oświadczenie irańskiego rządu w trakcie spotkania Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej we Wiedniu 2005 roku.

Obawy dotyczące stabilności na Bliskim Wschodzie zintensyfikowała decyzja USA o wysłaniu w rejon Zatoki Perskiej grup uderzeniowych składających się z bombowców oraz okrętów wojennych. Kolejnym dniem napięć w rejonie była informacja z 14 maja o zbombardowaniu przez drony niewiadomego pochodzenia dwóch stacji tłoczących na terenie Arabii Saudyjskiej.

Wśród zbioru czynników wpływających na decyzje inwestycyjne znalazł się również raport STEO EIA opublikowany 7 maja. Wskazano w nim na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia w najbliższym czasie fundamentalnej przewagi strony popytowej na rynku. EIA w swoich prognozach zaznaczyła, iż głównym czynnikiem stojącym za zachwianiem krótkoterminowej równowagi rynkowej jest redukcja produkcji i eksportu z Iranu oraz Wenezueli. Spoglądając na wyniki szacowanego przez nas indeksu oczekiwanego zbilansowania rynku można wnioskować, iż w opinii inwestorów rynek w trakcie najbliższych miesięcy może doświadczyć przewagi popytu w granicach 300 tys. baryłek dziennie. Porównując aktualne szacunki EIA z prognozami z poprzedniego miesiąca, skumulowana zmiana prognozowanego poziomu zbilansowania w okresie 6 miesięcy wyniosła -4,4 mln baryłek co średnio dało ok. -734 tys. baryłek. Na wykresie 4 przedstawiono w jaki sposób zmiany prognoz rozłożyły się pomiędzy wartości dot. popytu i podaży.

Rysunek 1. Częstość wyszukiwania zwrotów związanych z tematyką „trade war” w wyszukiwarce Google w okresie od 2019-01-01 do 2019-05-11 w ujęciu względnym (w relacji do najwyższej obserwowanej wartości w badanym okresie).

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych trends.google.pl

Rysunek 2.Częstość wyszukiwania zwrotów związanych z tematyką „sanctions against Iran” w wyszukiwarce Google w okresie od 2019-01-01 do 2019-05-11 w ujęciu względnym (w relacji do najwyższej obserwowanej wartości w badanym okresie).

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych trends.google.pl

Rysunek 3. Notowania ropy naftowej typu Brent (ICE Jun19).

Źródło: Montel

Rysunek 4. Zmiany prognozowanych przez EIA wartości globalnego popytu i podaży ropy naftowej.

Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu EIA STEO May 2019

EIA zasygnalizowało także spadek zapasów paliw ciekłych w państwach OECD w kwietniu poniżej 5-letniej średniej. Zestandaryzowanie prognozy zapasów OECD względem globalnego popytu również wskazało na redukcję tej zmiennej (patrz rys. 5). Średnia zmiana względem poprzedniej prognozy wyniosła ok. 0,5. Innymi słowy czas, w trakcie którego globalny popyt mógłby zostać zaspokojony zapasami zgromadzonymi w krajach OECD zmalał średnio o pół dnia.

Rysunek 5. Zestandaryzowany globalnym popytem na ropę poziom zapasów w krajach OECD (Days of Supply).

Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu EIA STEO May 2019

Dane makroekonomiczne płynące ze światowej gospodarki przyjmowały mieszany charakter. Spadek dynamiki chińskiego eksportu w kwietniu do -2,7% sygnalizuje ciągle utrzymujące się spowolnienie w światowym handlu. Zmniejszeniu uległy także opublikowane w ostatnim dniu kwietnia indeksy PMI, przyjmując wartości 50,2 dla Caixin PMI oraz 50,1 dla NBS Manufacturing PMI. W ramach składowych Caixin PMI zamówienia eksportowe przyjęły wartość poniżej 50 pkt., kolejny raz potwierdzając sytuację w światowym handlu. Negatywne dla światowej gospodarki były także opublikowane 13 maja wartości wskaźnika CLI OECD. Kolejny miesiąc z rzędu dla USA, strefy euro oraz OECD utrzymały się w tendencji spadkowej.

Swego rodzaju przeciwwagą dla pogarszających się wartości wskaźnika CLI mogą być koszty frachtu jednostek Capesize, które w trakcie ostatnich dwóch miesięcy cechowały się dynamiką wzrostową. Spoglądając jednak na indeks BACI w dłuższej perspektywie, na chwilę obecną brak jest przesłanek szczególnie prowzrostowych. Obecnie znajduje się on zdecydowanie poniżej szczytu z 2018 roku.

Rysunek 6. Dobowe wartości indeksu BACI (Baltic Capesize Transportation Index) w trakcie ostatnich 4 miesięcy.

Źródło: Thomson Reuters

Rysunek 7. Wartości indeksu BACI w interwale miesięcznym.

Źródło: Thomson Reuters

W stronę poprawy sentymentu mogły działać dane ze Stanów Zjednoczonych oraz częściowo ze strefy euro. W pierwszym przypadku zannualizowane tempo wzrostu amerykańskiej gospodarki w 1Q przyjęło wartość 3,2%, 1,4 pp. powyżej oczekiwań rynku. Jednak przyspieszenie dynamiki wynikało ze wzrostu takich składowych jak: eksport netto, zapasy oraz wydatki rządowe. Z kolei redukcji uległa dynamika konsumpcji prywatnej – 0,82 pp. względem 1,66 pp. – oraz inwestycji – 0,27 pp. względem 0,54 pp.). Widzimy więc, że dotychczasowe główne składowe amerykańskiego wzrostu gospodarczego chwilowo wyhamowały. W przypadku strefy euro kwartalna dynamika PKB w 1Q br. Zwiększyła się do 0,4% (oczekiwano 0,3%). Niemniej jednak, siła pojawiających się pozytywnych informacji z gospodarki została całkowicie zneutralizowana wymierzonymi przez USA cłami na chińskie towary.

W odpowiedzi na wzrost globalnego ryzyka, rynek długu zareagował spadkiem rentowności m.in. amerykańskich i niemieckich obligacji, które powróciły w obszary nieobserwowane od marca (2,4 % dla 10-letnich obligacji USA oraz -0,08% dla obligacji niemieckich). Doprowadziło to do ponownej inwersji amerykańskiej krzywej dochodowości w krótkim i średnim terminie. Spread 10Y-3M w dniu 15 maja osiągnął -0,03 pp.

Rysunek 8. Wskaźniki OECD CLI dla wybranych gospodarek.

Źródło: data.oecd.org

Analiza implikowanego prawdopodobieństwa zmian stóp procentowych potwierdza jak wielkim obciążeniem dla rynków była nagła zmiana narracji pomiędzy USA i Chinami. W poprzednim miesiącu wskazywaliśmy, że wieści płynące z Waszyngtonu pozwoliły inwestorom uwierzyć w realny progres rozmów. Dodatkowo wzrost wartości chińskich PMI mógł sugerować rozprzestrzenianie się skutków stymulacyjnej polityki w Państwie Środka. Prowadziło to do oczekiwań pozostawienie stóp procentowych w USA na niezmienionym poziomie. Spoglądając na aktualne liczby, widzimy powrót do bardziej pesymistycznego nastroju. Grudniowemu posiedzeniu FOMC przypisuje się niemal 74 procentowe prawdopodobieństwo obniżenia stóp, podczas gdy w kwietniu wynosiło ono 40%.

Rysunek 9. Notowania indeksu S&P 500

2. Rynek gazu i surowców powiązanych

Rynek gazu ziemnego po dynamicznych ruchach wzrostowych zapoczątkowanych w kwietniu powraca do trendu spadkowego, doznając okresów chwilowej konsolidacji. Uwidacznia się to szczególnie na początkowych fragmentach krzywej (kontrakty M+1 czy Q+1). W przypadku kontraktu sezonowego czy też rocznego, rynek nie zdołał znieść całkowicie poprzedniej korekty wzrostowej. Związane jest to między innymi z sytuacją na rynku ropy naftowej, a także z notowaniami uprawnień do emisji. Od początku maja poruszają się one w przedziale 25-27,50 EUR/t CO2. Korekta ich cen powinna zwiększyć dynamikę ruchu tyłu krzywej terminowej, szczególnie jeśli uwzględni się aktualną tendencję kontraktu API2 z dostawą w przyszłym roku. Ceny węgla w kontrakcie rocznym o wiele szybciej niż gazu skorygowały poprzednie odbicie.

Rysunek 10. Notowania uprawnień do emisji CO2.

Źródło: Montel

Rysunek 11. Notowania kontraktu month ahead TTF (ICE) z dostawą w czerwcu 2019.

Źródło: Montel

Rysunek 12. Notowania kontraktu Y+1 dla węgla kamiennego API2 (ICE).

Źródło: Montel

Rysunek 13. Notowania kontraktów Y+1 oraz Y+2 TTF (ICE).

Konsolidacja notowań na przełomie kwietnia i maja związana była między innymi z redukcją ilości zatłaczanego do europejskiej sieci przesyłowej gazu z dostaw LNG. Niemniej jednak send out w Europie ciągle pozostaje na historycznie wysokim poziomie. Warto także zaznaczyć, że na przełomie miesięcy cena netback dla rynku azjatyckiego delikatnie przewyższyła odpowiadającą wartość dla niektórych hubów europejskich. Pogłębienie się tej tendencji może mieć wpływ na przyszłą podąż LNG w Europie. Wzrost netbacks dla kierunku azjatyckiego wynikał z silniejszej dynamiki spadkowej rynku europejskiego, realizowanej po 15 kwietnia.

Rysunek 14. Send out dla wybranych rynków europejskich w GWh/d.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Thomson Reuters

Rysunek 15. LNG Netbacks dla wybranych kierunków dostaw z US Sabine Pass.

Źródło: Thomson Reuters

Rysunek 16. Notowania azjatyckich indeksów spot LNG.

Źródło: Thomson Reuters

Tabela 1. Prawdopodobieństwo zmiany stóp procentowych przez FOMC (dane na dzień 2019-05-16).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Thomson Reuters

 Tabela 2. Prawdopodobieństwo zmiany stóp procentowych przez EBC (dane na dzień 2019-05-16).

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Thomson Reuters

ONICO Energia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. nie ponosi żadnej odpowiedzialności wynikającej z użycia i zastosowania się do zamieszczonych w niniejszym Przeglądzie materiałów i informacji. Celem Przeglądu jest wyłącznie prezentacja historycznych danych. Materiały i informacje przedstawione w Przeglądzie zamieszczone są jedynie w celu informacyjnym. Nie stanowią one analiz finansowych, doradztwa, porady inwestycyjnej, porady prawnej, księgowej ani żadnej innej porady profesjonalnej. Potencjalni inwestorzy są całkowicie odpowiedzialni za dokonywanie własnych, niezależnych ocen i analiz produktów, inwestycji i transakcji i nie powinni polegać na informacjach zawartych w niniejszym Przeglądzie jak na poradach inwestycyjnych lub innych poradach profesjonalnych.

 Tekst i opracowanie:

Seweryn Niesporek

[1] Poza obowiązującym do tej pory sankcjami na sektor paliwowy oraz finansowy Iranu, Donald Trump zarządzeniem wykonawczym z dnia 8 maja wprowadził nowy zestaw sankcji na irański przemysł metalurgiczny.

[2] Fatwa przeciwko broni masowego rażenia – w tym znaczeniu pewien doktrynalny sprzeciw wobec posiadania oraz działań służących rozwojowi broni masowego rażenia, zakorzeniony w Koranie.

Zapraszamy do kontaktu

Spółka wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000418005 Kapitał zakładowy w całości opłacony, w wysokości 2 000 000 zł.
Wszelkie prawa zastrzeżone